Opis kolorów i modeli kolorów
Często traktujemy kolor jako nieodłączną cechę danego przedmiotu, na przykład czerwonego samochodu lub zielonej żaby. Jednak w rzeczywistości kolor to widoczny skutek współdziałania trzech czynników: światła, przedmiotu i obserwatora. Gdy promienie światła padają na przedmiot, pochłania on część tego światła, a część odbija. Widzimy jedynie światło odbite i postrzegamy je jako kolor. Różne kolory obijają światło o różnych długościach fal. Oko ludzkie jest w stanie dostrzec tysiące kolorów z widzialnego widma światła.
W przypadku nakładania atramentu na papier widoczne kolory są światłem odbijanym przez atrament. W monitorach komputerowych stosowane jest światło emitowane, a nie odbijane. Widoczne kolory to efekt światła emitowanego z ekranu.
Aby opisać sposób powstawania lub postrzegania koloru, stosujemy modele kolorów. Monitory komputerowe wyświetlają kolory przez wytwarzanie różnych ilości światła czerwonego, zielonego i niebieskiego – jest to model kolorów RGB (ang. Red, Green, Blue – czerwony, zielony, niebieski). Oko ludzkie postrzega kolor w postaci odpowiednich poziomów barwy, nasycenia i jasności – jest to model kolorów HSL (ang. Hue, Saturation, Lightness – barwa, nasycenie, jasność). W programie Corel PaintShop Pro kolory wybiera się za pomocą modelu kolorów RGB lub HSL. Wyjściowe obrazki mogą także wykorzystywać model kolorów CMYK (ang. Cyan, Magenta, Yellow, Black – niebiesko-zielony, purpurowy, żółty, czarny), używany w profesjonalnych zastosowaniach drukarskich.
Domyślnym modelem kolorów w programie Corel PaintShop Pro jest RGB. Informacje na temat zmiany domyślnego modelu kolorów można znaleźć w części Aby ustawić preferencje dotyczące palet. Przy każdym wyświetlaniu wartości kolorów program Corel PaintShop Pro używa modelu kolorów preferowanego przez użytkownika (RGB lub HSL). Jeśli kolory wybierane są z selektora kolorów, można wprowadzać wartości RGB lub HSL niezależnie od ustawienia w preferencjach. Model kolorów używany przy wyświetlaniu wartości kolorów na ekranie nie wpływa na sposób drukowania kolorów.
Model RGB
Wszystkie kolory na ekranie komputera powstają przez mieszanie światła czerwonego, zielonego i niebieskiego w różnych proporcjach i natężeniach. Gdy te kolory podstawowe są zmieszane w równych ilościach, powstaje kolor żółty, niebiesko-zielony i purpurowy. W wyniku zmieszania wszystkich kolorów powstaje biel.
Każdemu kolorowi podstawowemu (czerwonemu, zielonemu i niebieskiemu) jest przypisywana wartość od zera 0 (kolor nie występuje) do 255 (kolor występuje z pełną intensywnością). Przykładowo, czysta czerwień powstaje w wyniku połączenia wartości 255 koloru czerwonego, wartości 0 koloru zielonego i wartości 0 koloru niebieskiego. Kolor żółty jest kombinacją wartości 255 koloru czerwonego, wartości 255 koloru zielonego i wartości 0 koloru niebieskiego. Ustawienie dla wszystkich kolorów wartości 255 daje biel, a wartości 0 – czerń. Ustawienie takiej samej wartości dla wszystkich trzech kolorów pozwala uzyskać szarość.
Model HSL
Podstawą modelu HSL jest sposób postrzegania koloru przez ludzkie oko z wykorzystaniem parametrów barwy, nasycenia i jasności. Każdemu z tych parametrów jest przypisywana wartość od 0 do 255. Poszczególne parametry można opisać następująco:
• |
Barwa – kolor odbity od przedmiotu, na przykład czerwony, żółty
lub pomarańczowy. Każda wartość barwy jest przypisywana
zgodnie z jej położeniem na kole kolorów. Kolory na kole kolorów
w selektorze kolorów są przypisywane w kierunku przeciwnym do
ruchu wskazówek zegara, począwszy od góry. Kolor czerwony
znajduje się na górze (wartość 0), a na kole występują kolejno
kolory pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy i
ponownie czerwony.
|
• |
Nasycenie – stopień czystości lub intensywności koloru.
Nasycenie oznacza ilość szarości w kolorze i przyjmuje wartości
od 0 (całkowita szarość) do 255 (kolor w pełni nasycony).
|
• |
Jasność – obserwowana ilość lub natężenie światła w kolorze.
Wartości jasności mieszczą się w przedziale od 0 (brak światła,
czyli czerń) do 255 (całkowita jasność, czyli biel). Przy 50-
procentowej jasności, czyli wartości 128, kolor uważa się za
czysty. Przykładowo, czysta czerwień ma barwę o wartości 255,
nasycenie o wartości 255 (100 procent) i jasność o wartości 128
(50 procent). W przypadku czystego koloru niebieskiego barwa
ma wartość 170, nasycenie 255, a jasność 128.
|
Model CMYK
Model CMYK powstał w oparciu o fakt, że atrament na papierze zarówno pochłania, jak i odbija światło. Gdy białe światło pada na papier, część widma kolorów jest pochłaniana, a część jest odbijana i staje się dla nas widoczna (dając w rezultacie widziany kolor).
W tym modelu kolory podstawowe, czyli CMY (ang. cyan, magenta, yellow – niebiesko-zielony, purpurowy, żółty), tworzą różne inne kolory przez łączenie się w odmiennych proporcjach. W wyniku połączenia tych trzech kolorów powstaje czerń. Ponieważ zanieczyszczenia atramentu utrudniają uzyskanie czystej czerni, dodaje się czwarty kolor, tj. czarny (oznaczony literą K).
Łączenie atramentów w ten sposób określa się mianem druku pełnokolorowego. Jest on stosowany w usługach poligraficznych i wysokiej klasy drukarkach kolorowych.
Mimo że w programie Corel PaintShop Pro nie jest możliwe tworzenie obrazków przy użyciu modelu CMYK, można tworzyć wyciągi barwne do wydruku na drukarkach CMYK. Czynność tę można wykonać na dwa sposoby: rozdzielając obrazek na kanały CMYK lub drukując strony z wyciągami barwnymi.
Kanały CMYK to cztery osobne obrazki w skali szarości, które oznaczają procent i położenie na obrazku kolorów niebiesko-zielonego, purpurowego, żółtego i czarnego. Więcej informacji na temat pracy z kanałami kolorów można znaleźć w części Korzystanie z kanałów kolorów.
Gdy drukowane są wyciągi CMYK, program Corel PaintShop Pro drukuje osobną stronę w skali szarości dla każdego koloru podstawowego. Następnie tych stron można użyć jako „płyt kolorów” przy współpracy z biurem usług poligraficznych. Więcej informacji na temat wyciągów barwnych CMYK można znaleźć w części Drukowanie wyciągów barwnych CMYK.
